Francisco de Goya hiszpański
malarz i grafik; jeden z najwybitniejszych twórców przeł. XVIII i XIX
w.; uczeń J. Luzán y Martineza i F. Bayeu Subiasa; 1773 osiadł w Madrycie,
1786 mianowany malarzem król., 1799 - pierwszym malarzem nadwornym; 1792
choroba spowodowała trwałą głuchotę artysty; 1824 osiadł w Bordeaux; tworzył
kompozycje rokok. o tematyce rodzajowej (od 1776 projekty arrasów dla
manufaktury król.); freski o tematyce rel. (w katedrze w Saragossie 1771 - 72)
oraz symbol. i fantastyczno-demonicznej (14 malowideł ściennych, zw. czarnymi
malowidłami, w jego domu w Madrycie, zw. Quinta del Sordo, m.in. Saturn
pożerający swe dzieci 1820 - 22); obrazy sztalugowe; portrety (Księżna Altamira
z córką 1787, Księżna Alba 1795 i 1797), sceny rodzajowe (Maja naga, Maja
ubrana 1797 - 99, Maja na balkonie 1810 - 15), ok. 1814 obrazy o walce narodu
hiszp. z wojskami Napoleona I (2 maja 1808 - Walka koło Puerta del Sol
w Madrycie, 3 maja 1808 - Rozstrzelanie powstańców madryckich) - pełne
dram. wyrazu oskarżenie wojny; cykle graf.: Kaprysy (Los Caprichos 1796 - 98),
będące wyrazem poglądów społecznych Goi, Okrucieństwa wojny (Los desastres
de la guerra 1810 - 15), Szaleństwa (Disparates, zw. też Proverbios - Przysłowia
1813 - 18), Tauromaquia (1815 - 16). Twórczość Goi y Lucientes przechodziła
fazy od późnego baroku, przez dworskie malarstwo rokok. i okres poszukiwań
koloryst., ku coraz większemu realizmowi ujęcia, ostrości widzenia, sile
ekspresji i sugestywności wizji i stała się w malarstwie eur. jednym z
pierwszych przejawów romantyzmu; wpływ Goi y Lucientes zaznaczył się w
twórczości m.in.: E. Delacroix, H. Daumiera, G. Courbeta, E. Maneta; ekspresja
i symbolizm dzieł. Goi y Lucientes były jednym z gł. źródeł inspiracji
symbolistów i ekspresjonistów.
Francisco de Goya hiszpański
malarz i grafik; jeden z najwybitniejszych twórców przeł. XVIII i XIX
w.; uczeń J. Luzán y Martineza i F. Bayeu Subiasa; 1773 osiadł w Madrycie,
1786 mianowany malarzem król., 1799 - pierwszym malarzem nadwornym; 1792
choroba spowodowała trwałą głuchotę artysty; 1824 osiadł w Bordeaux; tworzył
kompozycje rokok. o tematyce rodzajowej (od 1776 projekty arrasów dla
manufaktury król.); freski o tematyce rel. (w katedrze w Saragossie 1771 - 72)
oraz symbol. i fantastyczno-demonicznej (14 malowideł ściennych, zw. czarnymi
malowidłami, w jego domu w Madrycie, zw. Quinta del Sordo, m.in. Saturn
pożerający swe dzieci 1820 - 22); obrazy sztalugowe; portrety (Księżna Altamira
z córką 1787, Księżna Alba 1795 i 1797), sceny rodzajowe (Maja naga, Maja
ubrana 1797 - 99, Maja na balkonie 1810 - 15), ok. 1814 obrazy o walce narodu
hiszp. z wojskami Napoleona I (2 maja 1808 - Walka koło Puerta del Sol
w Madrycie, 3 maja 1808 - Rozstrzelanie powstańców madryckich) - pełne
dram. wyrazu oskarżenie wojny; cykle graf.: Kaprysy (Los Caprichos 1796 - 98),
będące wyrazem poglądów społecznych Goi, Okrucieństwa wojny (Los desastres
de la guerra 1810 - 15), Szaleństwa (Disparates, zw. też Proverbios - Przysłowia
1813 - 18), Tauromaquia (1815 - 16). Twórczość Goi y Lucientes przechodziła
fazy od późnego baroku, przez dworskie malarstwo rokok. i okres poszukiwań
koloryst., ku coraz większemu realizmowi ujęcia, ostrości widzenia, sile
ekspresji i sugestywności wizji i stała się w malarstwie eur. jednym z
pierwszych przejawów romantyzmu; wpływ Goi y Lucientes zaznaczył się w
twórczości m.in.: E. Delacroix, H. Daumiera, G. Courbeta, E. Maneta; ekspresja
i symbolizm dzieł. Goi y Lucientes były jednym z gł. źródeł inspiracji
symbolistów i ekspresjonistów.